روزها

یك نفر 14 شوال252

دُرّ رِی

نویسنده: احسان ناظم‌بکایی
«هرکس عبدالعظیم‌(ع) را در ری زیارت کند، مانند کسی است که حرم امام حسین‌(ع) را در کربلا زیارت کرده باشد.»...
«هرکس عبدالعظیم‌(ع) را در ری زیارت کند، مانند کسی است که حرم امام حسین‌(ع) را در کربلا زیارت کرده باشد.» همین حدیث و روایت از امام هادی‌(ع) باعث شده ری هم در کنار مشهد، قم و شیراز، جزء شهرهای مذهبی و مورد احترام ایرانیان قرار بگیرد، شهری با قدمت پنج هزار سال که حالا در جنوب تهران، پایتخت دویست‌وسی‌‌‌ساله‌ی ایران، عملا به این شهر چسبیده است. حضرت عبدالعظیم‌(ع) که از نوادگان امام حسن مجتبی‌(ع) است، 1188 سال قبل وارد ری شد و کمی بعد، در هفتادونه‌سالگی درگذشت. در کنار مزار او، مزار دو یادگار دیگر از امامان هم قرار دارد که تقدس و اهمیت آن را افزایش داده است. یکی مزار امامزاده طاهر‌(ع) از نوادگان امام سجاد‌(ع) و دیگری مزار امامزاده حمزه‌(ع) از فرزندان امام موسی کاظم‌(ع) که 50سال قبل از درگذشت عبدالعظیم، در ری به خاک سپرده شده بود اما چرا حضرت عبدالعظیم‌(ع) چنین جایگاهی دارد؟ با نگاهی به شجره‌ی‌ امام حسن‌(ع)، او یکی از ده‌ها نواده‌ی امام دوم است اما یکی از شناخته‌‌شده‌ترین و مورد احترام‌‌ترین امامزادگان و افراد خاندان علوی است. او کیست و در چه زمانی زندگی می‌کرد؟
حضرت عبدالعظیم‌(ع) نبیره‌ی امام حسن‌(ع) است. او با چهار واسطه به امام دوم می‌رسد و شجره‌ی کاملش این است؛ عبدالعظیم پسر عبدالله، پسر علی، پسر حسن، پسر زید که این زید، پسر بزرگ امام حسن‌(ع) است. در واقع اگر بخواهیم جور دیگری بگوییم زید، پسر امام حسن‌(ع) است. حسن، نوه‌ی امام حسن‌(ع) است که از قضا همنام پدربزرگش است. علی که پدربزرگ حضرت عبدالعظیم‌(ع) است، نتیجه‌ی امام حسن‌(ع) می‌شود. عبدالله که پدر حضرت عبدالعظیم‌(ع) است، ندیده‌ی امام حسن‌(ع) است. خود حضرت عبدالعظیم‌(ع) هم نبیره‌ی امام حسن‌(ع) که حدود 150سال با هم اختلاف زمانی دارند. امام حسن‌(ع) در صفر سال 50 هجری قمری شهید شد و عبدالعظیم‌(ع) 202 سال بعد از شهادت امام حسن‌(ع) در شوال 252 درگذشت. او در حالی دار فانی را وداع گفت که سه سال بعد، امام زمان(عج) به دنیا آمد تا شیعیان و کل دنیا با پدیده‌ی‌ بی‌نظیری به نام غیبت روبه‌رو شوند.

شاگرد اول امامان شیعه
حضرت عبدالعظیم‌(ع) سال173 هجری قمری در مدینه به دنیا‌ آمد. پدرش عبدالله بن زید بود که این روزها آرامگاهی بزرگ در «رزوه»ی چادگان اصفهان منسوب به اوست. عبدالعظیم یکی از نه فرزند او بود و مادرش هم فاطمه نام داشت. دوران کودکی او با دوران امام موسی‌کاظم‌(ع) همزمان بود، آن هم درست در زمانی که امام هفتم در زندان‌های مخوف هارون در بغداد، اسیر بود و سرانجام همان‌جا به شهادت رسید. عبدالعظیم، ده‌‌ساله بود که خبر شهادت امام کاظم‌(ع) در غربت بغداد، مدینه را تکان داد. او در دوران امامت امام رضا‌(ع) به جمع یاران نوه‌ی عمویش پیوست و از شاگردان امام رضا‌(ع) شد. با خدیجه بنت قاسم، دختر عمویش ازدواج کرد و صاحب دختری به نام ام‌‌سلمه و پسری به نام محمد شد که بعد از درگذشت پدر در ری، به عراق و حجاز بازگشت.

در مسیر امامت
دوران بنی‌عباس دوران پرفشاری بر خاندان بنی‌هاشم بود. اگر بنی‌امیه به عناد و دشمنی با بنی‌هاشم شهره بود، بنی‌عباس که از نوادگان عموی پیامبر(ص) بودند با شعار رضایت خاندان آل‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌محمد سر کار آمدند و در ظاهر، قوم و خویش بنی‌هاشم بودند اما بیشتر از بنی‌‌امیه به کشتار بنی‌هاشم و خانواده‌ی‌ علوی پرداختند. بعضی از افراد خاندان علوی مانند پسرعموهای عبدالعظیم، علم مخالفت برداشتند. بعضی‌هایشان مثل حسن بن زید موفق شدند و حکومتی محدود در طبرستان به نام علویان راه انداختند اما بیشترشان مثل عبدالله محض، نفس زکیه و حسین بن علی (شهیدفخ)، توسط ماموران بنی‌‌عباس، به شهادت رسیدند. عده‌ای دیگری از علویان هم از مسیر امامت اصلی منحرف شدند و فرقه‌های گوناگونی مثل زیدیه و اسماعیلیه را راه انداختند که در یمن و برخی مناطق ایران، رونق گرفتند. حضرت عبدالعظیم نه به سمت تشکیل حکومت مستقل رفت، نه قیامی بی‌نتیجه انجام داد و نه فرقه‌‌سازی کرد. او شاگرد امامان باقی ماند و پای درس امامان رضا(ع)، جواد(ع) و هادی (ع) نشست و احادیث و روایات و حرف‌های آن‌ها را ثبت و ضبط کرد...






ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code