سينما

سینمای جهان

کیت بلانشت علیه همه‌چیز

نویسنده: علی مسعودی‌نیا
«مانیفستو» یا «بیانیه» فیلمی است محصول سال2015 به کارگردانی «جولین رزفلدت» کارگردان خلاق آلمانی. تنها بازیگر فیلم «کیت بلانشت» است...
«مانیفستو» یا «بیانیه» فیلمی است محصول سال2015 به کارگردانی «جولین رزفلدت» کارگردان خلاق آلمانی. تنها بازیگر فیلم «کیت بلانشت» است که در 13نقش مختلف ظاهر شده و البته فیلم کلی سیاهی‌لشکر و هنرور هم در پس‌زمینه دارد. لازم نیست سطر پیش را دوباره بخوانید؛ خودم دوباره تکرارش می‌کنم: کیت بلانشت در 13 نقش مختلف! و البته اگر باز هم بخواهم ماجرا را برایتان غریب‌تر جلوه دهم، باید بگویم تقریبا از ارائه‌ی‌ خلاصه‌ی داستان برای آن معذورم، چون اصلا داستانی در کار نیست. مسئله این است که کارگردان فیلم هم اصلا کارگردان نیست؛ یعنی بیشتر نقاش و آرتیست هنرهای تجسمی و نویسنده است و فیلم هم اگر ساخته، از این ویدئوآرت‌های عجیب و غریب و به قول معروف «مفهومی» بوده است اما اگر به حساب روشنفکربازی نگذارید، باید بگویم مانیفستو فیلم خیلی جالب، نامتعارف و بانمکی است. این فیلم در اصل برای نمایش در یک نمایشگاه هنرهای مفهومی ساخته شده و مدتش 130دقیقه است. اما یک نسخه‌ی نود دقیقه‌ای هم از آن در سینماها به نمایش درآمده است. حساب دخل و خرجش هم مشخص نیست. پیداست که چندان فیلم کم‌هزینه‌ای نبوده و باز هم پیداست که چندان فروشی هم نداشته. اولین نمایش آن در فستیوال نوابغ و دیوانگان سینما، یعنی جشنواره‌ی سندنس بوده است.

علیه خلاصه‌ی داستان
چنان که گفتیم فیلم داستانی ندارد که بشود تعریف کرد. اصلا مانیفستو در قدم اول علیه داستان است. پس اگر داستان ندارد، چه دارد؟ بگذارید قدری تاریخ را بکاویم و برسیم به این اثر عجیب و غریب. مکاتب مختلف سیاسی، فلسفی و هنری معمولا برای خودشان یک مانیفست یا بیانیه دارند؛ یعنی یک یا چند نفر به عنوان مغز یا مغزهای متفکر گروهی که مثل هم می‌اندیشند، می‌نشینند و یک بیانیه می‌نویسند و در آن مشخص می‌کنند از چه چیز بیزارند، چه چیزی را درست می‌دانند و آن چیز درست را چگونه باید به دست آورد یا ساخت یا خلق کرد. مانیفستو فیلمی است براساس مانیفست‌های معروف. در هر اپیزود از فیلم کیت بلانشت را در قالب آدمی متفاوت می‌بینید که با گفتار متن یا مونولوگ، یکی از این مانیفست‌های معروف را بازخوانی می‌کند. به فراخور آن مانیفست، تصاویری که می‌بینید نیز شکل و شمایل مفهوم همان مکتب فکری را می‌گیرد و البته عناصر مشترکی هم در آن‌ها هست مثل پرسپکتیوهای عجیب و غریب. فیلم از مانیفست کمونیست نوشته‌ی «مارکس» و «انگلس» شروع می‌شود. بعد وارد فاز «موقعیت‌گرایی» می‌شویم. سپس نوبت «آینده‌گرایی» و مانیفست‌های مرتبط با آن است. در بخش «معماری» چند مانیفست شاخص این هنر قرائت می‌شود و کار با بیانیه‌ی «ورتیسیسم» یا «کوبیسم» انگلیسی ادامه می‌یابد. پا‌پ‌آرت، پرفرمنس، هنر مفهومی و نظریه‌ی فیلم مراحل بعدی هستند. به این ترتیب بخش‌هایی از 58 مانیفست هنری در کل فیلم بازخوانی می‌شوند. آن هم توسط کیت بلانشت‌های مختلف! امیدوارم از خلاصه‌ی‌ داستان فیلم راضی بوده باشید.

بلانشت این‌جا، اون‌جا، همه‌جا
فارغ از این‌که تا چه حد از مکاتب مختلف و نظریاتشان خوشتان بیاید و حوصله‌ی شنیدنشان را داشته باشید یا نه، این فیلم چیزی دارد که می‌تواند هر تماشاگری را میخکوب کند: کیت بلانشت، در درخشان‌ترین و خلاقانه‌ترین پرفرمنس ممکن. این فیلم جاه‌طلبانه برای کیت بلانشت نوعی بازیگوشی پرچالش است که توانایی از پیش اثبات‌شده‌اش را بیش از پیش به رخ بکشد. در ابتدای فیلم تنها صدای او را روی تصاویر آتش‌بازی می‌شنوید اما بعد در قالب یک مرد کارتون‌خواب وارد صحنه می‌شود و ناگهان با صدای مردانه‌اش علیه «بورژوازی» و «کاپیتالیسم» فریاد سر می‌دهد؛ بعد تبدیل به زنی می‌شود که کارگزار بازرگانی است و پشت کامپیوترش آمار و ارقام را چک می‌کند. سپس به زنی از طبقه‌ی کارگر تبدیل می‌شود که در یک سایت زباله‌سوزی کار می‌کند. کیت بلانشت اما باز تغییر شکل می‌دهد و او را به عنوان یک زن عالی‌رتبه در یک مهمانی خصوصی می‌بینید. اما این تصویرش هم دیری نمی‌پاید. در صحنه‌ی بعد او یک «پانک» اوباش است که تا می‌آیید به این چهره عادت کنید، باید او را در قامت یک دانشمند ببینید و پس از آن سیاهپوش با کلاهی توری بر سر، خطابه‌ی مراسم تشییع کسی را می‌خواند. بعد به یک گرداننده‌ی عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی تبدیل می‌شود و بعد هم یک مادر معمولی خانه‌دار. دوباره از این حالت متعارف هم خارج می‌شود و به عنوان یک کارگردان باله ظهور می‌کند و عاقبت او را ابتدا به عنوان مجری اخبار تلویزیون و نهایتا معلم مدرسه می‌بینید...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code